مقایسه‌ای بر ترجمه مقاله سایت های ترجمه و ترجمه ماشینی

شما از یک ربات چه انتظاراتی دارید؟ آیا می توانید برای سپردن کلیه امور خود به وی اعتماد کنید؟ درست است که امروزه، ما در دنیای رو به پیشرفت زندگی می کنیم، اما امور خاصی مثل ترجمه مقاله یا مشاوره پایان نامه را نمی توان به ربات ها سپرد و در عرض چند دقیقه یا حتی چند ساعت انتظار دریافت ترجمه دقیق، بدون نقص از آنها داشت. پس نباید روی آنها سرمایه گذاری کرد؟ و ما همچنان نیازمند مترجم های خوب هستیم؟

اما ترجمه متون، ترجمه دانشجویی ارزان، یا ترجمه ارزان، ترجمه متون، مشاوره پایان نامه به واسطه یک سایت ترجمه (که یک تیم در پشت آن قرار دارند) چه بسا نتایج کاملتری به دنبال خواهد داشت. اما چرا؟

شاید با خودتان فکر کنید که تا همین چند سال پیش، مثلا بازاریابی شکل امروزی خود را نداشت و در عرض چند سال تغییرات شگرف و اصطلاحات جدید به آن وارد شد، پس چرا نمی توان امیدوار بود که بدون هزینه برای ترجمه ارزان یا گران قیمت به یک پایه خوب برسیم و دیگر نیازمند ارتباط با یک سایت ترجمه یا یک مترجم خوب نباشیم که ممکن است چند روز برای ارائه ترجمه وقت نیاز داشته باشد!

این درست است اما همانطور که با روی کار آمدن گوشی های هوشمند و دستگاه های دیجیتال همچنان ما از نسخه های نوشتاری و چاپی استفاده می کنیم و نمی توانیم جایگزینی برای آن پیدا کنیم، ترجمه مقاله های ماشینی هم جای ترجمه انسانی را نمی گیرند. در حقیقت، نمی توان فرهنگ و ادبیات زبان های مقصد را به یک هوش مصنوعی یاد داد و انتظار یک ترجمه خشک را نداشت.

ممکن است باورش برای عده ای سخت و برای عده ای آسان باشد. شکی نیست؛ با این تفاسیر در این مطلب ما با نگاهی بی طرفانه و غیر پیشگویانه، به این موضوع خواهیم پرداخت تا بفهمیم چرا ترجمه انسانی آینده روشن تری از ترجمه هوش مصنوعی دارد!

ترجمه مقاله انسانی در مقابل ترجمه ماشینی؛ زور کدامیک بیشتر است؟

رشد روزافزون اقتصاد، فرهنگ‌ها، و سیاست ارتباطات جهانی را شکل می دهد و با آن حجم بی‌سابقه‌ای از متون و اطلاعات برای ترجمه، به تمام زبان‌ها، یا مشاوره پایان نامه در همه جهات یک نیاز اساسی وجود دارد. این یک چالش به ظاهر غیر ممکن تلقی می‌شود چون ترجمه انسانی از مجموعه وسیعی از متون نیازمند تعداد بسیار زیادی از مترجمان ماهر است، و وقتی حجم ترجمه ها افزایش پیدا کند، ترجمه همه آن‌ها در زمان محدود عملی نشدنی می‌شود. اینجا جایی است که تکنولوژی به نجات ما می‌آید: ترجمه ماشینی (MT)، ایده ابتکاری شصت و چند سال توسعه است که توسط چند غول تکنولوژی به طور همزمان تحقق یافته‌است.

با این حال، همان طور که بیشتر متخصصان در این زمینه ترجمه مقاله حرفه‌ای یا ترجمه تخصصی را انجام می‌دهند، ظهور ترجمه ماشینی به این معنا نیست که دیگر یک جایگزین برای این افراد پیدا شده است. در واقع، برعکس، مقدار کار در دسترس برای مترجم افزایش خواهد یافت. این یک وظیفه متفاوت است: بازخوانی، ویرایش، بازنویسی، استفاده از اصطلاحات رایج در فرهنگ زبان مقصد براساس جملات و اصطلاحات زبان مبدا و غیره همگی چیزهایی هستند که در ترجمه مقاله یا ترجمه تخصصی ماشینی وجود ندارد.

دردسر پس از ویرایش خروجی ترجمه ماشینی موضوعی است که آن را متمایز از ترجمه انسانی می کند، که یک ویژگی مثبت برای مترجم حرفه‌ای می باشد. به این دلیل که در اکثر متون که با ترجمه ماشینی به زبان مقصد بازگردانده می شوند، الزامات کیفیت معمول رعایت نمی شود. استانداردهای کیفی برای ترجمه ماشینی، کم‌تر و یا متفاوت از ترجمه انسانی هستند.

این به خاطر حجم زیادی از متن هایی است که باید ترجمه شود. البته همه چیز بیشتر به ماهیت خود متن منبع بستگی دارد. بدیهی است که متن های خاص و تخصصی (مانند متون و مقاله های ادبی چاپ شده در یک مقاله) با ترجمه ماشینی معنا و مفهوم اصلی خود را از دست می دهند. اما متون عمومی و نه چندان حساس (به عنوان مثال مطلبی در مورد خواص یک میوه)منابع خوبی برای ترجمه ماشینی هستند. در عین حال، بازهم نمی توان به این مقوله امتیاز صدرصد داد. اما در عین حال، می توان از ترجمه ماشینی  و هوش مصنوعی برای ترجمه کمک (محدود) گرفت.

پس چرا ترجمه ماشینی به وجود آمده است؟

مترجم ها می‌توانند از ترجمه ماشینی یا همان هوش مصنوعی در کار خود برای بهره‌برداری از قدرت آنها جهت افزایش توان عملیاتی خود استفاده کنند که سرعت کار را بهبود می بخشد و جستجو کلمات و معادل آن را آسانتر می کند، اما ترجمه عادی و انسانی بدون اتکا کامل به ترجمه ماشینی و استفاده محدود از آن خلاصه می شود.

پس به زبان ساده تر، دلیل به وجود آمدن  آنها را می توان ساده تر کردن روند ترجمه بیان کرد. ترجمه ارزان ماشینی را می توان جعبه‌ابزایر برای مترجمان آماتور و حتی حرفه ای تلقی کرد: درست مانند استفاده از حافظه و تجربه شخصی، برای برگرداندن اصطلاحات به زبان مقصد!

پس استفاده از ابزار های هوش مصنوعی برای ترجمه ارزان و تخصصی عادی چندان بد هم نیستند و اتفاقا کار مترجمان را ساده تر می کنند. با این حال، با حذف آنها کار ترجمه ارزان متون عمومی و تخصصی خدشه دار نخواهد شد.

چرا ترجمه ارزان ماشینی قابل اعتماد نیست؟

حتی برای ترجمه دانشجویی ارزان و یا ترجمه متون عمومی هم اتکا به ترجمه ماشینی امکان پذیر نیست. با اینکه ترجمه ماشینی در طی سالهای اخیر توانسته است تا حد بسیار زیادی به ترجمه انسانی نزدیک شوند (کمتر از ۵۰ درصد) اما با این حال نمی توان آن ها را جایگزین ترجمه مقاله های ارزان و نه چندان ریسک پذیر حتی برای ترجمه دانشجویی ارزان، ترجمه متون، یا ترجمه ارزان دانست.

دلیل آن هم وجود چند معنا برای یک کلمه، عدم امکان ترجمه کلمه به کلمه (در اینجا منظور فقط ترجمه به زبان انگلیسی یا برعکس نیست و همه زبان های زنده مد نظر هستند)، عدم امکان ترجمه نام های خاص و کلمات کوتا